Do udziału w programie nie jest wymagane skierowanie.
Jeżeli pacjent rejestruje się telefonicznie, powinien ze strony pobrać dokumenty, które trzeba wypełnić, ewentualnie zgłosić się do rejestracji po ich odbiór.
Dokumenty do wypełnienia dostępne są do pobrania poniżej w sekcji PLIKI DO POBRANIA.
1. Wizyta kwalifikująca pacjenta – przed wykonaniem badania przeprowadza się weryfikację możliwości udziału danego pacjenta w programie oraz dokonuje się kwalifikacji do programu na podstawie wywiadu, m.in. w oparciu o ankietę kwalifikacyjną do programu.
W ramach kwalifikacji pacjenta informujemy o:
– celu badania i jego znaczeniu;
– ew. przeciwskazaniach do badania;
– zasadności przyniesienia ew. poprzednich wyników tomografii komputerowej klatki piersiowej.
2. Badanie obrazowe klatki piersiowej z zastosowaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) z następowym standaryzowanym opisem zmian istotnych klinicznie stwierdzonych w płucach, śródpiersiu, sercu, naczyniach wieńcowych, ze szczególnym uwzględnieniem guzków płuca jako zmian mogących odpowiadać wczesnemu rakowi płuca. Dla guzków płuca kategoryzacja według systemu LungRADS v. 2 2022.
3. Wizyta wynikowa – polegająca na omówieniu wyników badania i podsumowaniu, tj. wydaniu pacjentowi wyniku badania, jego omówienia, przeprowadzenia interwencji antynikotynowej u wszystkich aktywnych palaczy oraz wskazania dalszych zaleceń w zakresie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego.
Celem programu jest zapewnienie spadku umieralności świadczeniobiorców dzięki możliwości wykrywania wczesnych bezobjawowych postaci raka poprzez wykonanie niskodawkowej tomografii komputerowe (NDTK) oraz zwiększenie wiedzy uczestników programu nt. profilaktyki raka płuca i dostępności poradnictwa antytytoniowego.
Rak płuca pozostaje najczęstszym nowotworem złośliwym w Rzeczypospolitej Polskiej oraz główną przyczyną zgonów z powodu chorób nowotworowych. Głównym powodem jest późne rozpoznanie, które uniemożliwia wdrożenie leczenia radykalnego. Rak płuca jest nowotworem złośliwym, w którym 85-90% zachorowań jest wywołanych ekspozycją na kilkadziesiąt substancji rakotwórczych zawartych w dymie tytoniowym. Po drugie substancje karcynogenne połączone są w jednym produkcie z substancją powodującą silne uzależnienie biologiczne, tj. nikotyną. Niska przeżywalność chorych na raka płuca związana jest z długotrwałym bezobjawowym przebiegiem choroby i rozpoczynaniem diagnostyki już w zaawansowanym stadium. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w 2022 r. odnotowano ponad 20,7 tys. nowych zachorowań na nowotwór złośliwy oskrzeli i płuca oraz ponad 26 tys. zgonów z tego powodu, co stanowi 22% ogólnej liczby zgonów z powodu nowotworów. Prognozy wskazują na dalszy wzrost liczby zachorowań. W związku z powyższym, istnieje uzasadniona potrzeba wdrożenia działań systemowych ukierunkowanych na wczesne wykrywanie raka płuca w populacji osób szczególnie narażonych. Wyniki analiz wskazują, że zastosowanie NDTK w badaniach przesiewowych istotnie statystycznie redukuje ryzyko zgonu z powodu raka płuca o 12–28% w porównaniu do RTG klatki piersiowej lub braku skriningu. Ponadto, umożliwia wykrycie nowotworów w fazie, w której możliwe jest wdrożenie leczenia radykalnego. W odniesieniu do bezpieczeństwa, NDTK jest procedurą o niskiej dawce promieniowania (10–30% dawki standardowego badania tomograficznego), bez użycia kontrastu.
Kwalifikacja do badania następuje podczas wizyty kwalifikującej.
Badanie NDTK wykonuje się:
1) co 12 miesięcy u osób w wieku 55–74 lat z konsumpcją tytoniu większą lub równą 20 paczkolat, z okresem abstynencji tytoniowej niedłuższym niż 15 lat;
2) co 12 miesięcy u osób w wieku 50–54 lat z konsumpcją tytoniu większą lub równą20 paczkolat, okresem abstynencji tytoniowej niedłuższym niż 15 lat, u których stwierdza się co najmniej jeden z czynników ryzyka:
a) co najmniej 2-letnia ekspozycja zawodowa na minimum jeden z czynników środowiskowych: krzemionkę, beryl, nikiel, chrom, kadm, azbest, związki arsenu, spaliny silników diesla, dym ze spalania węgla kamiennego, sadza;
b) ekspozycja na radon,
c) indywidualna historia zachorowania na raka: w wywiadzie chłoniak, rak głowy i szyi, rak pęcherza moczowego,
d) rak płuca w wywiadzie u krewnych pierwszego stopnia,
e) współistnienie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP);
3) co 12 miesięcy u osób w wieku 55–74 lat z konsumpcją tytoniu większą lub równą 20 paczkolat, z okresem abstynencji tytoniowej niedłuższym niż 15 lat, które zakończyły leczenie raka płuca i 5-letni proces monitorowania po zakończonym leczeniu;
4) u osób, które otrzymały zalecenie kontrolnego badania NDTK w ramach programu badań przesiewowych raka płuca (follow-up), w interwale określonym przez lekarza według zaleceń LungRADS v. 2 2022.
1) osoby z rozpoznaniem raka płuca lub choroby nowotworowej z zajęciem układu oddechowego oraz w okresie 5-letniego monitorowania po zakończeniu leczenia;
2) osoby, które miały wykonaną tomografię komputerową klatki piersiowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających datę planowanego badania NDTK;
3) osoby z przeciwwskazaniami do wykonania badania NDTK (np. stan ogólny uniemożliwiający wykonanie procedur diagnostycznych);
4) osoby z objawami klinicznymi: krwiopluciem, chrypką, niezamierzoną utratą masy ciała lub przewlekłym kaszlem trwającym powyżej 8 tygodni.
– w przypadku wyniku ujemnego – przekazanie informacji o możliwości skorzystania z ponownego badania za 12 miesięcy (w tzw. interwale);
– w przypadku wyniku wątpliwego – szczegółowe omówienie charakteru wykrytych zmian w płucach oraz zasad dalszego postępowania, w tym wyznaczenie terminu kontrolnego badania NDTK;
– dla wyniku dodatniego – szczegółowe omówienie charakteru wykrytych zmian w płucach oraz zasad dalszego postępowania oraz skierowanie na dalszą diagnostykę i leczenie.
Podsumowanie badania może odbyć się w formie teleporady wyłącznie u osób niepalących, z wynikiem ujemnym. Wynik wątpliwy lub dodatni wymaga wizyty stacjonarnej.